Các vấn đề Phổ biến CHƠI SỰ PHÁT TRIỂN

Làm sao để trẻ dọn đồ chơi?

Tóm tắt

Thật ra thì chúng ta không thể kỳ vọng các em bé sẽ răm rắp nghe lời, sẽ gọn gàng ngăn nắp và luôn biết dọn dẹp sạch sẽ mọi thứ được. Vì nếu như vậy thì không còn là […]

Thật ra thì chúng ta không thể kỳ vọng các em bé sẽ răm rắp nghe lời, sẽ gọn gàng ngăn nắp và luôn biết dọn dẹp sạch sẽ mọi thứ được. Vì nếu như vậy thì không còn là trẻ con nữa rồi.

Có mấy điểm mình nghĩ là quan trọng và muốn chia sẻ:

Nên hiểu độ tuổi phát triển của con.

Trước 3 tuổi thì hầu như trẻ còn quá nhỏ để vâng lời. Nếu con nghe lời có nghĩa là vì nó trùng với những gì con muốn làm, là phù hợp với tiếng nói bên trong của con mà thôi.

Khi nói tới dọn dẹp, nếu con không sẵn sàng, mình có thể yêu cầu giúp con, nắm tay con và mô hình hóa để con cùng làm. Khi đã qua tuổi này, con chuyển sang giai đoạn biết vâng lời nhưng có thể chưa làm điều đó một cách nhất quán. Con có thể nghe theo yêu cầu của cha mẹ nhưng vẫn không nhất quán hoặc hợp tác. Lúc này có thể cung cấp hậu quả hợp lý nếu con không làm theo yêu cầu.

Có vài cách để khuyến khích con dọn dẹp:

Bạn có thể dùng cách đưa ra “hậu quả hợp lý” với trẻ.

Tuy nhiên, đây cũng là một cách khá “nguy hiểm” vì dễ nhầm lẫn.

Hậu quả hợp lý không phải là:

  • Lấy đi đồ chơi yêu thích của con
  • Cấm con đi chơi hoặc những gì đã hứa với con trước đó
  • Time-out hoặc các hình phạt khác.

Phạt úp mặt vào tường thì có liên quan gì tới dẹp đâu?

Hậu quả hợp lý là liên quan trực tiếp tới những gì đang xảy ra. Ví dụ thường trẻ sẽ dọn đồ chơi trước giờ kể chuyện, thì hậu quả hợp lý là: nếu con không dọn dẹp, con không được nghe kể chuyện. Nếu con ném dĩa xuống sàn hoặc rời khỏi bàn có nghĩa là con đã ăn xong. Nếu con không mặc quần áo thì con sẽ không được ra ngoài chơi. Đó là hậu quả hợp lý phù hợp với bối cảnh.

1- Cho phép con tham gia vào việc dọn dẹp từ nhỏ (ví dụ từ 2 tuổi thì tất nhiên không thể tự dọn đồ được nhưng có thể tham gia giúp trong quá trình dọn)

2- Với bé lớn hơn có thể đưa ra một số giải thích vì sao cần phải sạch sẽ gọn gàng bằng cách cho con xem cách các vi khuẩn sống/hoạt động, mạng nhện sẽ hình thành trong kho hoặc đồ đạc bừa bộn… có thể bắt đầu nói về những điều này hoặc cho con xem sách, một đoạn phim giới thiệu ngắn về điều này từ 3 tuổi.

3- Mang tới các lựa chọn thay vì ra lệnh và chia nhỏ các nhiệm vụ ra. Chẳng hạn một mình dọn cả một sàn đồ chơi là nhiệm vụ quá lớn với một đứa trẻ. Mình có thể yêu cầu “Con sẽ dọn lego, mẹ sẽ giúp các phần còn lại nhé”.. Việc dọn dẹp chung sẽ tạo ra kết nối với con. Có thể đặt một khung giờ cố định để mọi người cùng nhau dọn dẹp trong ngày.

4- Sử dụng đồng hồ bấm ngược để thi đua dọn dẹp. Đua xem ai dọn đồ nhanh hơn, tô màu nhanh hơn, mặc quần áo nhanh hơn…

5- Thỏa thuận dọn dẹp trước khi chơi. “Nếu con đồng ý dọn sau khi chơi xong thì mẹ sẽ cho con bày ra sàn chơi”. Tất nhiên đôi khi trẻ chơi xong và không dọn, vậy thì hãy cho con biết hậu quả tự nhiên “Con không giữ lời hứa về việc dọn dẹp, vậy giờ mẹ sẽ dọn và tạm cất đồ chơi này, con sẽ không được chơi nó trong 1 tuần tới” và cứ đúng “luật” mà làm.

6- Nên khen ngợi hoặc cho con một phần thưởng nhỏ khi con tự dọn dẹp sạch sẽ.

7 – Cho con tham gia hoạt động từ thiện/quyên góp để con hiểu món đồ của mình sẽ đi đâu trong trường hợp con chơi mà không muốn dọn dẹp đồ chơi của mình.

Cho tới khi con lên 5, nếu cha mẹ vẫn nhất quán với những gì mình đã làm trước đây (như mình gợi ý ở trên), con sẽ tuân theo các yêu cầu dễ dàng hơn nhiều.

Chúng ta không bị lôi kéo vào cuộc đấu tranh quyền lực với con mình. Bởi vậy, khi con không mình làm theo lời mình, hãy tự hỏi:

  • Con đang ở độ tuổi, giai đoạn nào?
  • Trước giờ mình đã cư xử, hành động như thế nào với con trong tình huống tương tự?
  • Vấn đề thực sự là ở con hay là ở bố mẹ?

Việc đi tìm câu trả lời cho câu hỏi “Làm sao để con bạn dọn đồ chơi” cũng có nghĩa là chúng ta phải chấp nhận một việc rằng: việc trẻ vâng lời hay có ý thức tự giác là câu chuyện cần thời gian, không phải 1 sớm 1 chiều và vai trò/việc làm gương/hướng dẫn của cha mẹ trong đó là rất lớn.

Leave a Reply