CÂU CHUYỆN Ngôn ngữ SỰ PHÁT TRIỂN

Khi nào nên nói với con về cơ quan sinh dục

Tóm tắt

Chiều cuối tuần nọ, mình dạy cậu bé 4 tuổi về “cây gia phả” trong nhà, kiểu như là bà nội là mẹ của bố, ông nội là bố của bố… Xong, mình hỏi: Đố con biết, sau này lớn […]

Chiều cuối tuần nọ, mình dạy cậu bé 4 tuổi về “cây gia phả” trong nhà, kiểu như là bà nội là mẹ của bố, ông nội là bố của bố… Xong, mình hỏi: Đố con biết, sau này lớn lên, con sinh ra một em bé, thì em bé đó sẽ gọi con là gì? Em bé gọi mẹ là gì?… Bài học tưởng chừng đã dừng lại ở đó, cho đến khi tối đến, con ngồi sờ sờ vào bộ phận sinh dục của mình rồi trầm ngâm:

  • Mẹ ơi, vậy khi con sinh em bé rồi thì 2 cái tinh hoàn này có còn nữa không?

Mẹ suýt nữa té ghế. Muốn hỏi con nhiều thứ nhưng vẫn cố bình tĩnh trả lời như không có gì:

  • Còn chứ, vẫn còn nguyên. Để con có thể sinh thêm nhiều em bé.

Mẹ định bụng, dừng ở đây thôi, chủ đề nhạy cảm quá. Nhưng cơn tò mò nổi lên, không ngăn được, mẹ hỏi dò:

  • Mà… sao con biết tinh hoàn giúp sinh em bé vậy?
  • Bố nói cho con biết. Bố dặn phải giữ gìn cẩn thận, để mai mốt sinh em bé.

Mẹ thở phào, thì ra bố đã dạy con. 

Mình đồng ý với quan điểm của ông xã, dạy con gọi tên mọi bộ phận trong cơ thể và chức năng của chúng, kể cả những bộ phận nhạy cảm nhất. Từ khi 1 – 2 tuổi, chúng ta đã dạy con: đây là mắt, mắt dùng để nhìn; đây là tai, tai dùng để nghe… thì vẫn nên tiếp tục dạy tiếp như bình thường: đây là âm hộ/dương vật dùng cho chức năng sinh sản của cơ thể.

Vì sao cần gọi đúng tên

Một nghiên cứu năm 1995 cho thấy một số tội phạm tình dục trẻ em thường tránh những em biết gọi tên chính xác bộ phận sinh dục của mình.

Mình từng đọc một câu chuyện đau lòng, về người phụ nữ kể lại quá khứ từng bị xâm hại tình dục của mình. Khi đó, cô ấy đã kể với cô giáo: 

  • Có người muốn “bánh quy” của con. (Bởi vì từ vựng duy nhất mà cô bé biết khi ấy dùng để chỉ âm hộ là “bánh quy”). 

Nghe vậy, cô giáo rất thản nhiên: 

  • Con nên chia sẻ nó cho mọi người.

Vậy nên việc lạm dụng cứ thế tiếp diễn.

Một số bố mẹ muốn “nói giảm nói tránh” nên tìm nhiều cái tên để đặt cho bộ phận sinh dục của con và nghĩ rằng tên đó phổ biến ai cũng biết. Nhưng sự thật không hoàn toàn đúng như vậy.  Khi trẻ em sử dụng thuật ngữ không chính xác, các con có thể bị hiểu nhầm ý. Giao tiếp với trẻ bằng những thuật ngữ đúng sẽ giúp người lớn hiểu chính xác những gì đang xảy ra.

Bố mẹ cần gọi đúng tên các bộ phận từ khi con bắt đầu học về ngôn ngữ. Có thể nói với bé lúc tắm, lúc cho con đi vệ sinh, hoặc khi nói về bất cứ chủ đề gì liên quan. Khi đó, con sẽ hiểu rằng bố mẹ sẵn sàng để chia sẻ tất tần tật những điều về cơ thể, và con cũng vậy. Không có một phần nào trên cơ thể của chúng ta cần phải giữ bí mật, đáng xấu hổ hay ngại ngùng cả.

Vì sao cần giải thích rõ chức năng

Mình đã từng rất “sốc” khi nghe kể về đoạn đối thoại trong lớp mẫu giáo ở Nhật như sau:

 Cô giáo: “Sự khác biệt giữa nam và nữ là gì?”

Các học sinh thi nhau trả lời: “Quần không giống nhau”, “Áo không giống nhau”, “Chỗ đi tiểu không giống nhau”, “Nam có dương vật còn nữ thì không”…

Cô giáo: “Không phải, nữ cũng có các cơ quan tương tự nam giới. Chỉ là cơ quan sinh dục của nữ nằm ở bên trong, bên ngoài không nhìn thấy”

Một bé bổ sung: “Nữ còn có thể tiết sữa ạ”

Bé khác hỏi: “Nhưng tại sao nam lại không có sữa ạ?”

“Bởi vì nữ cần sữa để nuôi con. Tất cả chúng ta lớn lên đều bú sữa mẹ đúng không nào?” – Từ đó, cô giáo cũng tận dụng cơ hội để giới thiệu về vai trò giới và sự khác biệt trong gia đình.

Theo mình, lứa tuổi mẫu giáo vẫn phù hợp để học những kiến thức cơ bản về giới tính, để các con nhận thức được về vai trò giới, hiểu được sự khác biệt giữa một cậu bé và một cô bé là ở điểm nào để thiết lập ý thức tự bảo vệ. Từ nền tảng đó, chúng ta sẽ dạy trẻ tiểu học về kinh nguyệt, nguyên tắc khi mang thai, sơ lược quá trình “tạo ra em bé” của bố mẹ và dạy trẻ trung học về các biện pháp tránh thai, bệnh lây truyền qua đường tình dục cùng các khía cạnh đạo đức… 

Bắt đầu giáo dục giới tính từ khi con còn nhỏ thì bố mẹ sẽ ít bối rối. Thay vì né tránh hoặc nghiêm trọng hóa vấn đề, hãy trả lời các câu hỏi con một cách đơn giản và nhã nhặn tùy theo độ tuổi của trẻ, để con không cảm thấy đây là đề tài sai trái hay đáng xấu hổ.


Tác giả: Lê Thanh Tâm

Đồng sáng lập ToddlerTranslator/ Huấn luyện viên cảm xúc cho Gia đình & Trẻ nhỏ

Leave a Reply